Dirk van Weelden

 

 Een kleine eeuwigheid geleden had ik een rubriek in een maandblad dat O heette en zich afficheerde als ‘glossy voor intellectuelen’. En het was daartoe een moedige poging. Er waren naast allerlei reportages en rijk geïllustreerde verhalen nog meer rubrieken. Eentje die over technische ontwikkelingen ging, eentje die gebeurtenissen besprak in de politiek, eentje die kritieken leverde op films en boeken en eentje van mij.

Mijn rubriek, zo had ik bedacht, kon over alles gaan, als het maar niet ‘belangrijk’ was. Daarmee dacht ik me van de rest van het blad te onderscheiden, want alles daarin was nadrukkelijk ‘belangrijk’ (een schandaal, een openbaring, een nieuwe held, een trend). Mijn rubriek had als titel Trivialistiek.

            Daaraan moest ik denken toen ik daarnet onder de douche het voornemen opvatte om een stukje te schrijven over scheren. De internationale financïele wereld schudt op zijn grondvesten; de ijskappen smelten; miljarden mensen leven in honger, armoede en angst; oorlogen, begonnen door misdadigers voor hun eigen bittere gelijk en gewin kosten honderdduizenden mensenlevens; en dan zijn er ook nog mishandelde ponies, zwerfpuppies en de armoedige kermis-act in het parlement waar men bekvecht over de rijksbegroting.

            Allemaal van groot belang en ik publiceer dan een stukje over een experiment dat ik heb gedaan. Een scheerexperiment. Al een jaar of anderhalf geleden ben ik opgehouden me te scheren met scheerzeep. Ik kreeg er een geïrriteerde en uitgedroogde huid van. Moest ik weer allerlei geparfumeerde dagcrèmes van mijn lief opsmeren. De oplossing bestond uit scheerolie van Williams. Een torpedovormig plastic flesje waaruit druppels komen met een frisse, naar menthol geurende olie. Werkt perfect en nooit meer zo’n naar en uitgedroogd gevoel.

Van de week stond ik me onder de douche te scheren – aan te raden: blind scheren, of eigenlijk op de tast, duurt iets langer, veel nauwkeuriger en nooit meer snijwondjes- toen opeens het flesje leeg bleek te zijn. Zuchtend een handdoek omgeslagen en gedaan waaraan ik weleens dacht  wanneer mijn gedachten al scherend uitkwamen bij de Grieken en Romeinen. Die gebruikten geen scheerzeep, maar olijf-olie. Dus daar liep ik, druipend in mijn badhanddoek van de keuken naar de badkamer met de fles extra vergine.

De dosering vereist nog een beetje oefening of een fijner tuitje, maar het scheerresultaat was voortreffelijk. Zolang je de mesjes afspoelt of afveegt en je met goed warm water werkt scheert het minstens zo goed als zeep of scheer-olie van Williams. Je hoofd nog een keer onder de warme waterstraal en er blijft een goed verzorgde, heel licht naar kruiden of groenten geurende gezichtshuid achter. Als Alexander van Pella stapte ik de badkamer uit.

 

 

 

 

Uitermate vreemd

 

Vanaf het moment dat ik op de schrijfmachine geschreven bladzijden op mijn blog ging zetten, namen de reacties flink toe. Vooral vanuit de Verenigde Staten, van schrijfmachine-liefhebbers en zogenaamde ‘typecasters’. Van de weeromstuit nam ik het besluit mijn typecasts is het Engels te schrijven. Om de contacten met die aardige en boeiende mensen die zich gemeld hadden levend te houden.

            Inmiddels nemen de reacties nog altijd in aantal toe. Maar er gebeurt iets uitermate vreemds. Ik kreeg nu in een week tijd al twee keer reacties van mensen in het Engels, die later, toen ik hun blogs opzocht of in email contact met ze kwam, Nederlands bleken te zijn!

            Maar het is verwarrend. Het is heerlijk om gelezen te worden. En ik verwacht dat ik bij het werk aan het boek dat ik over schrijfmachines wil maken een hoop baat zal hebben van de feedback die deze lezers me geven. Maar ik voel me onzeker over het schrijven in het Engels. Ik heb het idee dat ik veel te bot en simplistisch schrijf in die taal. Of misschien wel veel tuttiger dan ik besef.

 

Very peculiar

 

From the day I started posting typewritten pages on my blog, more reactions started coming in. Mostly from people in the United States, typewriter lovers and socalled ‘typecasters’. In the excitement I decided I would write my typecasts in English. To stay in touch with those nice and interesting people overseas.

            The amount of comments keeps growing. But something very peculiar is happening. Last week I received a few comments written in English from people who, when I looked up their blogs or emailed them, turned out to be Dutch.

            It is confusing. It’s great to be read and I’m sure I will profit from the feedback while writing my typewriter book. But I feel somewhat insecure writing in English, thinking I’m simplistic and crude in it. Or maybe much cornier than I realize.

 

 

 

Ik zag een ridderfilm waarin de helden in een belegerde vesting zitten. Een overmacht buiten de poorten. Bestookt met vuurbollen, rotsblokken en rottende kadavers houden ze vol. Ze vechten tot de laatste man. Ze worden heldhaftig en tragisch afgeslacht. Ik begreep er niets van. Het kwam mij dom over.

 

Waarom zou het verhaal niet anders kunnen lopen? Bijvoorbeeld zo: de verdedigers veranderen de vesting in een brandbom, met houtstapels, olie, pek, alles wat maar licht ontvlambaar is. Onderwijl graven ze een tunnel om binnen de vesting zelf de binnenstormende aanvallers in de rug te kunnen aanvallen. De vesting wordt een binnenstebuiten gekeerd Trojaans Paard. De belegeraars krijgen via in scene gezet verraad greep op de poort. Overmoedig vallen ze binnen en zien de verdedigers voor zich uit wegvluchten in de gebouwen.

 

Zodra de verdedigers veilig onder de grond zijn sluiten ze de poort. Ze steken de burcht in de fik, ontvluchten door de tunnel en laten de tunnel achter zich instorten.

De burcht zelf is ondermijnd, een reusachtige booby trap, die in een oogwenk met olie, pek en brandend hout op de veroveraars neervalt. Muren die op scherp stonden tuimelen. De veroverde vesting wordt de ondergang van haar veroveraars. Buiten de poort staan de ontsnapte verdedigers, die iedereen die uit het inferno wil ontsnappen erin terug drijven of afslachten

 

Vesting en vijand vergaan tot as. De verdedigers trekken verder en bouwen ergens anders een nieuwe burcht. Of besluiten wijselijk nooit meer een vesting te bouwen.

             

 

 

Vandaag trekt dit blog een nieuw jasje aan. Het is geen groot verschil, maar ik heb de indruk dat de typecasts beter over komen en toch de menu’s in de kantlijn overzichtelijk blijven. Het is nog lang niet mooi, maar het vervult naar behoren zijn functie, zullen we maar zeggen.

 

 

Een nakomende gedachte, na het hele gedoe van het maken van het vorige bericht. Toen mijn schik dat het gelukt was om een bladzijde typoscript in dit blog op te nemen wat bekoeld was, bedacht ik me het volgende. Zoekmachines nemen de inhoud van zulke teksten die als beeld (jpeg) zijn ingeladen niet als tekst waar.

 

Alleen een titel of een etiket (tag) zorgt ervoor dat ze boven komen drijven in de context die ontstaat als iemand verwante zoektermen intikt in het zoekvenster.Wie zijn teksten ‘typecast’ wordt grotendeels onzichtbaar voor de leesmachines die het verkeer van automatische verbindingen regelen op het internet. Daarmee werp je een drempel op. Je wordt moeilijk vindbaar. 

 

Alleen als iemand zijn hele blog wijdt aan dit procedee en ermee verwante verschijnselen en dat door titel en ondertitel bekend maakt kun je hem als lezer vinden, via tekstuele zoektermen.Je zit in een blinde vlek van de zoekmachines. Of althans voorzover het tekst betreft. Want ook op afbeeldingen kun je zoeken. Maar toch is dat een storende factor: om gelezen te worden (want dat wil toch iedereen die iets schrijft en openbaar maakt) jezelf vermommen als plaatje.  

 

Ik heb vanmiddag de eerste bladzijde van het typoscript hieronder ook bewerkt met Adobe Reader pro 7 en door middel van OCR (optische tekenherkenning) een pdf bestand gemaakt dat je wel digitaal kunt doorzoeken, maar niet bewerken. Er zaten opmerkelijk genoeg geen fouten in. Wel waren er woorden die het systeem niet herkende, maar dan had hij de oorspronkelijke letters opgenomen. Tweede opvallende feit was dat het lettertype waarin het programma me de tekst toonde sterk leek op dat van de schrijfmachine waarop ik het geschreven had. Ik zal op een andere machine (bv. mijn Underwood Touchmaster 5) iets schrijven en kijken of dat iets uitmaakt.

 

Dit zijn de mogelijkheden: 1. typoscript overtikken op je digitale toetsenbord.

 2. typoscript inscannen als jpeg (typecasting)

3. typoscript via OCR als pdf bestand in je blog opnemen.

Mijn voorkeur (nog weer een kwaliteitsverhogende procedure) gaat uit naar de eerste. Het komt neer op optimale trouw aan de schrijfmachine en optimale erkenning van de digitale werkelijkheid. 

   Afgelopen maandag en dinsdag (21 en 22 april 2008) vond in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam een internationaal symposium plaats over auteursrecht in de eeuw van het internet. Het was een evenement georganiseerd in het kader van Amsterdam Wereld Boekenstad, een initiatief van Unesco, de culturele afdeling van de Verenigde Naties, dat een jaar lang voor activiteiten en manifestaties zal zorgen. Hieronder staat de tekst van de toespraak die ik hield in de zogenaamde Author’s Session van het middagprogramma van de eerste dag. De titel waarover ik gevraagd was te spreken luidde:

WHAT COPYRIGHT MEANS TO ME.

 

 

Ladies and gentlemen:

 

 

Once upon a first time. There was a first time I received not a bottle of wine, not a gift certificate from a bookstore, but cold hard cash for the publication of something I had written.

 

I recall it as a joyful moment obviously but part of the joy came from a soure that I felt had better be kept secret. This secrecy did’nt apply to the feeling of triumph that accompanied the publication of my essay on the writings of a french surrealist suicide. My piece had appeared in a top literary review. And ofcourse I had put weeks of my time and serious effort into writing it, fully justifying the modest, no, the meagre sum that landed in my bank account.

 

This first payment  took place after I had spent five years writing two novels, six long and a dozen shorter essays and drawers full of short stories, vignettes, meditations, notes on cinema, literature, art and philosophy. Most of which remained in the drawers of my desk as so many undead creatures. Only some essays, a few short stories and articles had appeared in print, but mostly in magazines I ran myself, together with painters, cinematographers, and musicians;  or in newly founded art magazines. They were all publications that could only survive if nobody got paid except for the printer.

 

What was it exactly I felt at the joyful moment that marked the beginning of my life as a professional writer I thought I ‘d better keep to myself?

 

What I couldn’t get out of my head was the idea that I had discovered a wonderful trick,  a con, an elegant and hugely enjoyable way to outsmart the world of my serious and respectable fellow men toiling away, day in day out,  doing very grave and useful and important things, and in that way earning  serious money and feeding their families, saving up for holidays, boats and leather couches. 

 

The fact that I had received money for my essay was entirely normal and resulted from sound economical principles, but at the same time I felt I had profited from a very fortunate misunderstanding.

 

What I thought I ‘d better not tell just anyone was the fact that I would keep on writing  my novels, stories and essays even if nobody ever paid me a cent for them.

 

I would even save up for publication if I would have to pay for it. I had done so for years, mimeographing  and later copying what I and my friends had written. Nobody told or asked me to write, nobody was interested  in what I was going to write, nobody knew! And I believed I would never live long enough to realise all the plans and projects that I had already lined up.

 

I thought it astonishing that, demand and scarcity being the factors that created and raised the value of a product, I could earn money writing books and essays that nobody asked for (only my friends and family knew I existed!) And that would not be scarce at all if I could help it: I planned to livethe life of a productive writer. 

 

And so it was for economical reasons I hid my excitement and asthonishment and decided to play along, act as a grown up and put some effort into finding ways to get money for all I was to write anyway.

 

I hoped I would gradually get better in hiding the feeling of triumph that I had discovered a way to be exempt  from work. Because my strong conviction was that writing what I wanted to write could not be considered work. It was something that made life interesting  if not bearable.

 

That was twentytwo years ago.  In the meantime  I have survived as a writer of fifteen books, among which six novels, a satire, a play, two novellas and collections of stories and essays. I have made a quick estimate of the amount of money publishers have had to pay me during the years and it comes down to roughly fifty thousand euro’s. Mind you, that is over twenty two years, and including the twelve thousand euro’s by a german publishing house for the rights to a german edition of one of my novels.

 

At an average of two thousand euros a year, to me, as a literary author, the economical principle of copyright can therefore best be decribed as a shining object of wishful thinking, every time a book is published or a reprint announced. 

 

How did I survive? As you might know, the market for literature in the dutch language is rather small and even though the Dutch elite traditionally doesn’t exactly squander its money on the arts (old money is stingy and culturally inhibited, new money spends it on cars, yachts and donations to populist politicians), there is a brittle consensus that government should support the arts and literature and protect diversity, quality and young talent from the cruelty  and baseness of the market.

 

I have been very lucky to receive support in the form of grants or subsidies for my literary work, amounting to a hundred and fifty thousand euro’s in those twenty two years. I have received two literary prizes, bringing me a combined sum of around twelve thousand euro’s.

 

To provide for myself and my family I have earned the rest of my money by publishing in newspapers, magazines, catalogues of museums and art galleries; giving lectures, being a visiting teacher at art schools and universities, being a guest in radio and television programs and  yes, I have to admit,  a fair part those activities  should unfortunately be characterized as work.

 

In all those years I know I have been protected by copyright laws, both as a free lance writer and as author of literary books. I have signed book contracts that buzzed with the legal jargon that forms the backdrop of this symposium. And I am grateful it all exists.

 

But through the years it has become more difficult to earn a living by writing. Newspapers and magazines have trouble competing with electronic media and try desperately to win a younger audience by changing into snappier, more service oriented publications. This means even  quality newspapers come to resemble printed television programs. Cutting costs and keeping it light means less room for free lance writers, for stories and essays and all those topics that give literary authors a chance to contribute to newspapers and magazines. Only the bestselling stars of the literary scene are welcome.

 

Intellectually and artistically I see my books as the desired endproduct, my form of choice. But economically I see them less as an endproduct that I sell for exploitation and hopefully mass reproduction, than as highly sophisticated advertising for the novels, stories and essays I will write in the future. In economic terms, they generate  spin off, I count on the multipier effect. I have been invited for lectures, contributions to seminars, symposiums, books and magazines for years after publishing a novel that received good reviews but didn’t sell more than three thousand copies. As an average author I do not live from the revenues of my books, but from the opportunities my reputation offers me.

 

The heart and soul of that reputation  are my books. They are targeted at a small but constant audience; and equally important,  at all those editors, organizers, scholars, writers, artists, architects, cinematographers, civil servants I have worked with through the years. My books generate the right kind of attention, they showcase me as a supplier of a very specific type of stories, ideas, interventions  and opportunities of collaboration.

 

The fate of literary works in the public sphere is more and more a matter of commercially driven publicity, supporting a bookmarket that more and more resembles the economic system of the supermarket franchise. It all comes down to logistics, mass marketing, chain retail, small revenues from huge volumes. There are more books published than ever before, but most money is earned by fewer and fewer titles.

 

It is increasingly difficult for publishers to publish authors that do not produce bestselling titles. Costs are growing, competition increases and it is harder every year to get good and serious publicity for all those titles that do not, by chance or by their nature, receive  mass interest in media and shops. My books have an increasingly harder time to find their audience.

 

This economic situation means that authors like myself should rely on the institution of copyright, but are at the same time  its hostage. If my chances of being able to live and write my future work depend on my reputation and the very specialised attention  it attracts, and the spin offs it generates, than it is more important that my work is widely known and can be read, than if I sell three thousand instead of ten thousand copies.

 

The interests of writer and publisher do not coincide anymore at the moment the author thinks it smarter to give away parts of his work for free on the internet,  on cleverly chosen sites, at the right moment.  Just to connect to his readers in the right context, on the right topic, to direct their attention to his books. When he finds the economic grind literary publishing finds itself in has become an obstacle between his work and its audience, between his reputation and his future work.

 

Publishers and writers should develop a radically new way of jointly earning  money from everything  an author writes, lectures, peforms or says in public. Copyright laws should be adjusted accordingly so  that which is not work in what authors write, and that which is not trade in what literary publishers publish, that which is not merchandise in the books readers buy, can bloom.

 

There you have the reason why I think this symposium on copyrights is the right occasion to share the secret source of the joy I felt when I was paid for my writing for the first time twenty two years ago.

 

 

Dirk van Weelden 2008