Dirk van Weelden

 Cerno

Strikethru

Californische trend

 Filosofie professor geinterviewd over de ‘onmiddelijkheid’ van het machineschrijven . Dit is een audiofile.  

Een reusachtige schrijfmachine die verschenen is in SecondLife. Alsof Willem Frederik Hermans’ moordzuchtige schrijfmachine aan de Vijzelstraat, zoals die voorkomt in Het Evangelie van O. Dapper Dapper een virtueel tweede leven is begonnen.   

Een orkest uitsluitend bestaand uit schrijfmachines.  

 Twee voorbeelden van software, die het schrijven aan de schrijfmachine nabootsen op een computer.  Visual Typewriter laat een virtuele schrijfmachine op het scherm verschijnen die doet alsof je erop schrijft. En  Blockwriter dat in feite een extreem versimpelde of zo je wilt gehandicapte tekstverwerker is, die het virtuele karakter van wat je typt saboteert.

Aanstaande vrijdag 18 april verschijnt het boek De Wereld van 609, een persoonlijk verslag van de speurtocht naar de verhalen van de bewoners het huis op Herengracht 609.In een leeg huis verschijnen aan mij en mijn zoon, tijdens de 24 uur dat ik in het lege huis verblijf, als in korte filmfragmenten, de gestalten van regenten, een jonggestorven latijnse dichter, de strijdbare weduwe van een bankier-revolutionair, een introverte koopman uit Curaçao, een verzamelaar van opgezette vogels uit alle windstreken, een kanalenbouwer met walrus-snor en een bioscoop- en een theater-ondernemer in de jaren dertig.  Vanochtend in De Ochtenden van de VPRO op Radio 1 de eerste publiciteit voor De Wereld van 609, het boek dat vrijdag bij Augustus verschijnt.    Hier een link http://weblogs.vpro.nl/bureaubinnenland/2008/04/15/de-rode-draad-van-herengracht-609/      

‘In deze buurt met de hoge grijze huizen woonde voorheen de elite. Nog steeds worden de bewoners hier op grond van hun postcode beneden. Maar dat is inmiddels een lachwekkend misverstand, ook waar het mij betreft. De ware meesters en heren van de stad spreken andere talen en zetelen ver weg. Ze denken groter en sneller. Ze verspreiden hun wanen en belangen per magnetisch beeld. Mijn diensten hebben ze al een eeuw niet nodig. En dat is me aan te zien.

Als ik door de stad wandel met mijn honden verspreid ik een sterke geur. Die huist in mijn kleren en haren en hangt als een onwerkelijk groot lichaam om me heen. Tot aan het eind van de straat, tot aan de tweede verdieping, nog een kwartier na mijn passage is ze te ruiken. Oud, maar onweerstaanbaar is mijn aroma. Nekharen staan overeind, misselijkheid en kippenvel komen voor, woede en lachbuien. Ik heb een elektrisch snelle toegang tot het binnenste van hun hersenstam. Wie mij en mijn honden ruikt merkt instinctief dat het verbeeldende brein al medeplichtig aan het worden is. Zelfs buiten de wil om roep ik beelden, gezichten, ruimtes, landschappen, denkbeelden en verschrikkelijke waarheden op.

En ik heupwieg tussen mijn honden. Ook de mensen die me haten of verachten weten dat ze half wild zijn en dodelijk. Stemmen en eenzaamheid zijn het vlees op mijn botten. Ik ben een verschijning van vergane glorie, maar een harde, hete vrouw van onbestemde leeftijd. Een eigen gezicht heb ik niet nodig. Ik heb oeroude kennis, spiegelend als een geslepen dolk. Altijd weer ben ik beter op de hoogte dan mijn vijanden vermoeden. Akelig precies kan ik vertellen wat er in hun harten speelt. Ik kan hun stemmen en idioom vernietigend imiteren. Ik geef stem. Ik ben onuitroeibaar.’

Tijl had een al een tijd erg bont gemaakt. Verbaasd was hij dan ook niet toen de hertog hem in het vroege voorjaar liet oppakken en hem verbande uit de stad en van het grondgebied van het hertogdom. Nadat de schout de officiële veroordeling had voorgelezen legde de hertog zelf uit wat die lange reeks plechtige woorden betekende. ‘Op mijn land is het je verboden te wonen, te werken, te lopen en zelfs te liggen’, zei hij. Dat knoopte Tijl in zijn oren. Meteen toen de soldaten van de schout hem bij de grenspaal losgelaten hadden was hij op zoek gegaan naar een boer. Laat op de middag zag hij een kar langs het veld staan met een ezel ervoor. Hij zocht de boer, die bezig was een hek te repareren.

‘Wiens land is dit?’ vroeg Tijl.
‘Het mijne, ik heb het van mijn vader geërfd,’ zei de boer.
‘Hoeveel wil je hebben voor een karrevracht grond van deze akker?’
De boer noemde zijn prijs.
De volgende dag reed de hertog in alle vroegte de stad uit om met een groot gevolg de valkenjacht te gaan bedrijven in een van zijn bossen. Bij de zuidpoort kwam hij Tijl tegen, die net de stad in reed. Hij zat in een boerekar, tot zijn schouders begraven in de aarde.
‘Tijl, ik heb je verbannen! Je schendt mijn vonnis, ik zal je laten opsluiten en folteren tot je voorgoed scheel ziet.’
‘Beste hertog, ik mocht niet meer wonen, werken, lopen of liggen op uw land. Het land waarin ik zit is mijn bloedeigen land. Eerlijk gekocht van een man die het geërfd had. Vraag het hem, hij zit voorop de bok,’ zei Tijl. De boer bevestigde de erfenis en Tijls aankoop van de grond.

De hertog vervolgde zijn weg om te jagen. Tijl reed de stad in, om samen met vrienden liederen te zingen en bier te drinken onder de lindenbomen bij de herberg, gezeten in zijn eigen, rijdende land.

Alle kranten ter wereld hebben kolommen met wat de Fransen faits-divers noemen. Als drijvend afval in de goten van de stad, dobberen daar de kleine drama’s voorbij van ongelukken, vergissingen, fatale obsessies, bizarre vondsten en komische noodlottigheden.

Een auteur wordt niet vermeld en werkelijk nieuws kun je de inhoud van deze berichten meestal niet noemen. Bij het lezen ervan proef je iets eeuwigs, alsof je een boek met eeuwenoude streeklegenden opslaat, maar dan in een eigentijdse stedelijke aankleding.

Van de week las ik een stuk van Luc Sante (schrijver van het onvolprezen Low Life (1992), een geschiedenis van de onderbuik van Manhattan in de negentiende eeuw) in de New York Review of Books. Daarin maakt hij de lezer lekker voor zijn zojuist verschenen Engelse vertaling van een voor het laatst in 1990 herdrukt Frans boek door Felix Fénéon (1861-1944). De titel luidt Novels in three lines (oorspronkelijk Nouvelles en trois lignes) en bestaat uit zo’n twaalfhonderd extreem korte kranteberichten, die Fénéon schreef voor het dagblad Le Matin in 1906.

Fénéon, een man die zijn leven in dienst stelde van het streven een geheim te zijn (en daar wonderlijk goed in slaagde, hij is nog altijd een mythisch redacteur, kunstkriticus, schrijver, halve terrorist; geen biograaf heeft vat op hem gekregen), beoefende het fait-divers als een streng literair genre. Zijn drie-regelige krantebericht wordt een grootstedelijke haiku. Het gevolg is dat de mensenwereld in adembenemend beknopte vorm aan je voorbij trekt; scherp en razendsnel, in al zijn rauwheid, wonderlijkheid, absurdisme en waanzin. Dit is taal die met explosieve kracht een beeld en een gebeurtenis oproept. Een griezelig onthechte poetische blik doemt eruit op. Wat verder opvalt is de aandacht voor het leven van de heffe des volks.

Het stuk van Luc Sante (in de NYRoB van 25 oktber) is een aanrader; een prachtig essay dat nieuwsgierig maakt naar Fénéon en mij in ieder geval dwong de volgende vraag te beantwoorden: bestel ik onmiddellijk de Amerikaanse editie bij Amazon voor 12 dollar of ga ik morgen de Franse editie bestellen en wentel ik me al in de voorpret om die met een woordenboek en een potlood te lijf te gaan? Na een ommetje bleek het antwoord op deze vraag te zijn: beide.

»C’est au cochonnet que l’apoplexie a terrassé M. André, 75 ans, de Levallois. Sa boule roulait encore qu’il n’était déjà plus. »
‘On the bowling green a stroke leveled M. André, 75, of Levallois. While his ball was still rolling he was no more’

Again and again Mme Couderc, of Saint Ouen, was prevented from hanging herself from her window bolt. Exasperated, she fled across the fields.

Micha,
blij dat je het Palomar-cultuur idee oppakt. En ik snap wat je zegt als je het iets snoeverigs vindt hebben. Maar ik bedoel geen ‘imitatio Palomari’, geen Palomar-worden; juist heel bescheiden, het nooit verlaten van ons eigen leven en het vieren (desnoods in indirecte, surrogaat-vorm) van het Palomar-achtige van de wereld en ons leven. Dat wil zeggen in het volle besef dat we nooit kunnen leven als een romanpersonage. Hooguit kunnen we elkaar zo goed en zo kwaad als het lukt laten delen in onze ontmoetingen met fragmenten en aspecten Palomar. Dat delen is de Palomar-cultuur.

Hoe sympathiek die mannen in grijze pakken op de Dam ook zijn, en hoe heerlijk het ook is om vier uur lang in grote eengezinsheid (en hopelijk bij prettig weer) duiven te voeren, toch heeft dat meer weg van aanbidden en vereren, dan vieren. Als we het erover eens zijn dat navolgen onmogelijk is, zou ik eerder kiezen voor vieren, dan voor aanbidden. De reden is dat het uiteindelijk niet om Palomar zelf gaat, maar om dat wat we dankzij Calvino en zijn boek kunnen herkennen en benoemen als ‘Palomar’; een moment, een manier van kijken, een denkwijze. Een huis ontwerpen voor Palomar gaat misschien wel meer over de lol en het avontuur van het ontwerpen van een huis dan over Palomar. Hij is de richtinggevende aanleiding. Niet een eenduidig criterium waaraan het ontworpen huis moet voldoen. Een metafoor.

Ik vermoed ook dat als je veel Palomar-cultuur produceert het personage Palomar in beweging kan komen en het onderscheid tussen Het Boek en wat er door de cultisten aan Palomar-substantie wordt voortgebracht gaat vervagen. Dat is ‘onzuiver’ en onbeheersbaar, maar wel leven, beweging, ‘human randomness’, evolutie. Culturele vruchtbaarheid.

Palomar is een OC, een original character zoals Melville het noemde. Denk aan Odysseus, Don Quijote, Tijl Uilenspiegel, zijn eigen Ahab. Het zijn personages die een leven kunnen leiden buiten het werk/verhaal/fictieve wereld waarin ze ontstaan zijn. Palomar is meer nog dan Teste of Plume zo’n OC. Hij deelt de ongemakkelijke banaliteit met zijn lezers, hij bewoont geen paralelle werkelijkheid, zoals die andere twee.

De celebrity-cultuur van vandaag berust op hetzelfde principe dat ik voorstel voor de Palomar cultuur. Maar dan gebaseerd op een vrij simpel beeld en meestal zonder dat de suggestie is huizen, muziek, beelden, kleding, teksten enz te maken. Hoewel dat ook gebeurt uiteraard en massaler dan je zou verwachten. Meisjes van 12 die gedichten maken voor Lindsay Lohan of een tekening maken van een droom-villa voor Jan Smit.

Het verschil, misschien dat de Palomar cultuur zich niet blind onderwerpt aan het imago, maar de ‘oneindige’ variabiliteit van wat Palomar is avontuurlijk omarmt. En liefst met gedeelde ironie. Je hoopt dat Palomar een bevrijdender, in levenstermen ‘machtiger’ en rijker personage is dan Lindsay Lohan. Het erge van dit soort dingen is dat er steeds minder verschil lijkt hoe langer je erover nadenkt. Het gaat om de intensiteit en vreugde, ja, het bevrijdende geweld van het vieren; van die productie van nieuwe muziek, tekst, huizen, ideeën enz en het delen daarvan. Min of meer leeg, maar ja.

Hier stopt de trein van mijn gedachten even.
Tanken, benen strekken, broodje kopen en andere keer verder.

Richard, Micha
jullie reacties klinken mooi geestdriftig. Is het een idee om een Palomar-genootschap/netwerk in het leven te roepen? Ik ken nog een paar Palomar-fans. Dat we
• elkaar van over de hele wereld Palomar-achtigheden opsturen
• zijn verjaardag vieren
• muziek voor hem en over zijn avonturen maken
• hem brieven schrijven
• een huis voor hem ontwerpen
• mooie pakken, schoenen en hoeden.

We kunnen onderzoek aan de wereld doen volgens de Palomar methode. Dat wil zeggen vragen in het verlengde van bv. ‘wat voor horloge zou Palomar hebben?’ of ‘hoe zou Palomar het doen als hij ergens moest inburgeren?’ of ‘naar welke sport kijkt Palomar het liefst?’ Palomar als ‘levensweg’ of cultus. Maar ook: het ‘Palomar’ van de wereld vieren. Een schitterend ontspannen club. Die het leven echt beter kan maken.

Ik herlees Calvino’s Palomar en onderga het onvermijdelijke. Een duizelig makende bewondering die overgaat in een bijna pijnlijk verlangen ooit nog eens zo’n soort boek te maken. Pijnlijk is het verlangen omdat dit zo ongeveer het hoogste is: Calvino ontvouwt een volledige literaire denkwijze, een in waarnemingen uitgedrukt wereldbeeld in een reeks korte stukjes, gevat in een even simpele als vernuftige structuur.

De indeling van het boekje weerspiegelt volmaakt de drie hoofdbestanddelen van wat Calvino als de kern van zijn schrijverschap ziet: het bekijken en onbevangen beschrijven van de wonderbaarlijke werkelijkheid. Dat is ook: de vindingrijkheid van de geest bij het plooien van de taal, zo dat die de onmiddellijkheid kan her-opvoeren.
Ten tweede: het spelen met de verhalen, de symbolen, de toespelingen op mythes en legendes en sprookjes en moppen.
Op de derde plaats, de abstracte, ‘oneindige’ vlucht die het denken dankzij taal kan nemen, over tijd en ruimte, ik en wereld, over de wereld en het leven onder een onmenselijk standpunt bezien. Laten we zeggen: de intuitieve filosofie die bestaat dankzij het poetisch gebruik van taal.

En dat allemaal, en daar zit hem het genie van Calvino, in korte schetsjes van een min of meer onpersoonlijk mannetje in alledaagse situaties. Op de markt, op het strand, in een winkel, in de keuken. Het is dus in zekere zin de overtreffende trap van de stijloefeningen van Quenau. Omdat er werkelijk zijn blik op de wereld en het aandeel van het schrijven (het schrijvend leven) in is vervat. Wie goed leest, ziet natuurkunde, de invloed van de literaire geschiedenis, het debat met religie, de liefde voor volksverhalen, de worsteling met het politieke en de vergeefsheid van ideologische dadendrang, de weerzin en melancholie die worden opgeroepen door de verdwijning van de wereld zoals ie was voordat de consumptiemaatschappij ontstond.

Wat hem in staat stelt deze subtiele vorm van de Grote Greep te schrijven in zo’n klein bestek is allereerst de verbluffend simpele maar encyclopedisch volledige structuur. De drie keer drie keer drie. Zodat hij nooit alles in één keer hoeft te doen en de stijl wel kan veranderen, maar nooit geforceerd als een tovertruuk aanvoelt om alles te zeggen, het blijft helder en eenvoudig.

Maar vooral is dit mogelijk dankzij de toon, waar alles op rust. Die is helder en eigenzinnig als een in stilte aangeslagen snaar. Een harde attaque (scherp, je schrikt), een doordringend zoemen (je voelt, dit is erg helder, dit vergeet ik nooit), een bescheiden wegsterven (hij laat je los, hij laat je zelf de gedachte afmaken).

Lees Palomar van Italo Calvino

Als widget op de iMac zit een vertaalmodule die Aziatische en Europese talen in elkaar vertaalt.
Ik begon met
She was a hot babe with a nasty scar.
Via Frans, Japans, Russisch, Portugees, Koreaans, Chinees (Han) en Engels krijg ik deze Nederlandse zin terug:

Het is gezond en of verschuift het ontspruit en niets het elegant is en het personeel wordt bevorderd de binnenkant dit.

Via het Italiaans en het Frans wordt dat:
Hij is niet gezond en of verplaatst het afkomstig is en niets is hem sierlijk en bevorderd het binnenkant personeel wordt van het

Via het Koreaans wordt dat in het Engels:
This highland Anh where is it it will burn like this and to act it lights and him the originary and anything 3elegamment it Anh Anh is the binnenkant individual whom it is promoted.

Via het Grieks en het Frans:

Dit gebied Anh van berg waar hij dit is zal als dit branden en opdat hij aansteekt zich eveneens ayto’s ton originary en niets élegamment handelt die Anh Anh is binnenkant de persoon die wordt bevorderd

Via het Russisch, Duits en Engels krijgen we:

Deze streek Anh van het installeren, waar het ook dit het beschouwen deze brand en daarom het originary ayto s.ton bevatte, is en niets Tat?legamment dat Anh Anh binnen de persoon Kant werd verhoogd.

Via Japans, Grieks en Engels lees is:
Daarnaast zoals voor deze deze schatter deze deze oven s.ton van brand die originary voor deze oorzaak het is het de plaats, wat die u niet en omdat installeer was is Tat inbegrepen van dit gebied Anh dit Anh? De series van Legamment sein

Goed beschouwd is dit de elektronische versie van Burroughs cut up. Zet het mes in een tekst alsof het te eten vlees is en er stijgen onvermoede nieuwe verhalen op uit het kadaver.