Dit is de omslagfoto van het augustus/september nummer van De Gids. Hij is gemaakt door Bas Princen en laat nieuwbouw-woningen zien in Caïro. Er is een reeks van zijn stadsgezichten opgenomen in deze Gids in full colour. Het nummer is ontwikkeld parallel aan de Architectuur Biënale in Rotterdam, die gisteren werd geopend. Daarin worden visies gepresenteerd van architecten, stedebouwkundigen en anderen op de hedendaagse stedelijkheid. In het nummer van de Gids staat een essay van Kees  Christiaanse (‘De open stad en haar vijanden’), een van de curatoren van de Biënale, dat de problematiek en de meest gebruikte denkmodellen om die te analyseren en aan te pakken op een indringende manier in kaart brengt.

Verder stedenportretten in de vorm van persoonlijke essays van uiteenlopende steden als Caïro, New York, Yamoussoukro, Brussel, Jakarta, Amsterdam.De schrijvers zijn Dorrit van Dalen, Remco Raben, Fouad Laroui, Ger Groot, Jan Brokken, Ivan Vladislavic en ikzelf.

Gelauwerde en jonge dichters leverden verrassende gedichten, gebaseerd op de stedelijke ervaring. Van Maria Barnas, Ester Noami Perquin, Erik Lindner en Anneke Brassinga, tot Klaske Oenema, Micha Hamel, Wim Brands, Tsead Bruinja en Annemieke Gerrist. De dichter des vaderlands Ramsey Nasr schreef een gedicht in de straattaal van het Rotterdam van 2059.

De presentator, Hans Goedkoop, vroeg haar en de andere twee essayisten welke invalshoek ze gekozen hadden op het thema van dit jaar ‘O, Nederlandse taal.’ Schrijber vertelde dat ze zin had gehad om te schrijven over een astronaut, die voor het eerst een ruimtewandeling maakt. En dat zijn pak dan opzwelt en hij niet meer zijn ruimteschip in kan. Ze was er vast van overtuigd dat ze van daar wel op het thema zou komen, al schrijvende.

Dat is een goed voorbeeld van de radicaal essayistische houding, zelfs met een ‘patafysisische inslag. Ik moest meteen denken aan mijn bijdrage aan het Montaigne nummer van de Gids uit 2007, waarin de titels van de oer-essayist opnieuw van tekst-body werden voorzien. Als redactielid bleef ik zitten met de minder gewilde titel De Geschiedenis van Spurina.

Hier, op verzoek van Koko Schrijber het begin van dat essay, met een link naar een page, om de rest verder te lezen.

De geschiedenis van Spurina

Ergens is Spurina.
Er is iets, of iemand, of die is er geweest, en de mensen noemen dat of diegene Spurina. Op dit moment weet ik nog niets van Spurina, maar dat geeft niets. Het is uitgesloten dat er iets zou bestaan waarover geen essay te schrijven is. Strikt genomen is iedere willekeurige schrijver in staat een essay te schrijven over ieder willekeurig persoon, voorwerp, dier of verschijnsel. De vraag is alleen of het resultaat de moeite waard is. Wat je als lezer hoopt is dat bijvoorbeeld een verhaal over de Spurina, de rekoa marius uit de vlinderfamilie van de Lycaeniden, behalve beschrijvingen van het insect, zijn milieu en leefwijze ook mijn gedachten en ervaringen bevat zoals die gewekt en gevormd worden door mijn bemoeienis met de vlinder. Even snel: herinneringen aan vlinderjachten al dan niet met Oom Jurriaan langs de Linge; bedwelmend lange dagen in oude bibliotheken en musea vol vitrines met vlinders –hoe tijd en ruimte krimpen in mijn verbeelding als ik aan verre vlinders dacht-; een hilarische expeditie met een stotterende en alcoholische Zwitserse vlindergeleerde door Midden-Amerikaanse regenwouden; de vangst van de vlinder, de terugtocht naar Nederland en mijn arrestatie en berechting als eco-criminele smokkelaar.
In het verhaal over de Spurina, maar vooral in de gebezigde stijl herkennen we dan de persoon van de schrijver. Mijn schelmachtige roekeloosheid, of juist mijn flegmatieke en introverte inslag. Mijn passie voor het handwerk van de wetenschap of mijn scherpe oog voor de wrange en kolderieke absurditeiten die de menselijke omgang met de natuur kenmerken.

(lees verder)

Eerste Gids-lezing: VIVA BACTERIA!

Lynn Margulis: Beyond Darwin: 3800 Million Years of Evolution of Life on Earth

Han van der Vegt: Twee gedichten voor Charles Darwin

Tijdens de eerste Gids-lezing zal een eerbetoon worden gebracht aan Charles Darwin door in de beste wetenschappelijke traditie zijn evolutietheorie zo stevig en precies mogelijk te bekritiseren. Niemand kan dat beter dan Lynn Margulis, Distinguished University Professor Geosciences aan de universiteit van Massachusetts-Amherst, en schrijver van opwindende boeken als Symbiotic Planet, What is Life (met haar zoon Dorion Sagan) en Acquiring Genomes. Margulis werd als evolutiebioloog wereldberoemd met haar theorie dat bacteriën tijdens de eerste drie miljard jaar van de evolutie meermalen met elkaar zijn versmolten, waarbij de cellen ontstonden van dieren, planten en de andere ‘hogere’ levensvormen, al naar gelang welke bacteriën met elkaar in symbiose gingen leven. Ons eigen lichaam is volgens Margulis in feite een gigantische verzameling bacteriën die zich georganiseerd hebben in cellen en organen, en die met z’n allen zo op elkaar inwerken dat ze een zelfstandig organisme zijn gaan vormen – wij. Tegelijk zijn we deel van een ander, groter organisme dat de aarde omvat: de biosfeer oftewel ‘Gaia’. Margulis’ belangstelling loopt van het allerkleinste tot het allergrootste leven, van geologische voorwerelden tot het leven gezien als kosmisch fenomeen. Lynn Margulis is een van de weinige wetenschappers ter wereld die nog een alomvattende visie hebben, en ze slaat er iedereen mee om de oren die meent dat bacteriën alleen maar ziektekiemen zijn.

Margulis’ (Engelstalige) lezing wordt vooraf gegaan door een optreden van de Nederlandse dichter Han van der Vegt, die zijn ‘anti-darwiniaanse’ poëzie over bacteriën zal voordragen – dit geheel in de traditie van De Gids, het enige blad waarin wetenschappelijke artikelen, poëzie, verhalen en essays gelijkwaardig naast elkaar worden gepubliceerd.

Gids-redacteur Arjen Mulder zal de avond inleiden.

Vrijdag 15 mei, 20.00 uur, De Rode Hoed, Keizersgracht 102 te Amsterdam, 020-6385606.

Entree € 9 (aan de deur) / € 10 (via internet; www.rodehoed.nl), studenten halve prijs.

d e    g i d s – l e z i n g    w o r d t    m o g e l i j k    g e m a a k t    d o o r     h e t    s n s    r e a a l    f o n d s

http://www.literairtijdschrift-degids.nl/ 

 http://www.literairetijdschriften.info/