Dirk van Weelden

Micha,
blij dat je het Palomar-cultuur idee oppakt. En ik snap wat je zegt als je het iets snoeverigs vindt hebben. Maar ik bedoel geen ‘imitatio Palomari’, geen Palomar-worden; juist heel bescheiden, het nooit verlaten van ons eigen leven en het vieren (desnoods in indirecte, surrogaat-vorm) van het Palomar-achtige van de wereld en ons leven. Dat wil zeggen in het volle besef dat we nooit kunnen leven als een romanpersonage. Hooguit kunnen we elkaar zo goed en zo kwaad als het lukt laten delen in onze ontmoetingen met fragmenten en aspecten Palomar. Dat delen is de Palomar-cultuur.

Hoe sympathiek die mannen in grijze pakken op de Dam ook zijn, en hoe heerlijk het ook is om vier uur lang in grote eengezinsheid (en hopelijk bij prettig weer) duiven te voeren, toch heeft dat meer weg van aanbidden en vereren, dan vieren. Als we het erover eens zijn dat navolgen onmogelijk is, zou ik eerder kiezen voor vieren, dan voor aanbidden. De reden is dat het uiteindelijk niet om Palomar zelf gaat, maar om dat wat we dankzij Calvino en zijn boek kunnen herkennen en benoemen als ‘Palomar’; een moment, een manier van kijken, een denkwijze. Een huis ontwerpen voor Palomar gaat misschien wel meer over de lol en het avontuur van het ontwerpen van een huis dan over Palomar. Hij is de richtinggevende aanleiding. Niet een eenduidig criterium waaraan het ontworpen huis moet voldoen. Een metafoor.

Ik vermoed ook dat als je veel Palomar-cultuur produceert het personage Palomar in beweging kan komen en het onderscheid tussen Het Boek en wat er door de cultisten aan Palomar-substantie wordt voortgebracht gaat vervagen. Dat is ‘onzuiver’ en onbeheersbaar, maar wel leven, beweging, ‘human randomness’, evolutie. Culturele vruchtbaarheid.

Palomar is een OC, een original character zoals Melville het noemde. Denk aan Odysseus, Don Quijote, Tijl Uilenspiegel, zijn eigen Ahab. Het zijn personages die een leven kunnen leiden buiten het werk/verhaal/fictieve wereld waarin ze ontstaan zijn. Palomar is meer nog dan Teste of Plume zo’n OC. Hij deelt de ongemakkelijke banaliteit met zijn lezers, hij bewoont geen paralelle werkelijkheid, zoals die andere twee.

De celebrity-cultuur van vandaag berust op hetzelfde principe dat ik voorstel voor de Palomar cultuur. Maar dan gebaseerd op een vrij simpel beeld en meestal zonder dat de suggestie is huizen, muziek, beelden, kleding, teksten enz te maken. Hoewel dat ook gebeurt uiteraard en massaler dan je zou verwachten. Meisjes van 12 die gedichten maken voor Lindsay Lohan of een tekening maken van een droom-villa voor Jan Smit.

Het verschil, misschien dat de Palomar cultuur zich niet blind onderwerpt aan het imago, maar de ‘oneindige’ variabiliteit van wat Palomar is avontuurlijk omarmt. En liefst met gedeelde ironie. Je hoopt dat Palomar een bevrijdender, in levenstermen ‘machtiger’ en rijker personage is dan Lindsay Lohan. Het erge van dit soort dingen is dat er steeds minder verschil lijkt hoe langer je erover nadenkt. Het gaat om de intensiteit en vreugde, ja, het bevrijdende geweld van het vieren; van die productie van nieuwe muziek, tekst, huizen, ideeën enz en het delen daarvan. Min of meer leeg, maar ja.

Hier stopt de trein van mijn gedachten even.
Tanken, benen strekken, broodje kopen en andere keer verder.